Komunikacja Publiczna 1/2017
Data wydania: 2017-03-15


okladka

Smog, bezpieczeństwo i ceny biletów

Tegoroczna zima, a zwłaszcza pierwsze miesiące 2017 roku, upłynęły pod znakiem dyskusji na temat smogu i sposobów ograniczenia zanieczyszczenia powietrza. Niespodziewanie, przynajmniej w warunkach województwa śląskiego, jednym z głównych wątków tej rozmowy stał się transport. O tych wydarzeniach, uwarunkowaniach dotyczących zanieczyszczenia powietrza oraz o podejmowanych sposobach walki ze smogiem w aglomeracji katowickiej pisze w swoim felietonie Mateusz Babak. Natomiast o działaniach ...

Pobierz pdf

Tegoroczna zima, a zwłaszcza pierwsze miesiące 2017 roku, upłynęły pod znakiem dyskusji na temat smogu i sposobów ograniczenia zanieczyszczenia powietrza. Niespodziewanie, przynajmniej w warunkach województwa śląskiego, jednym z głównych wątków tej rozmowy stał się transport. O tych wydarzeniach, uwarunkowaniach dotyczących zanieczyszczenia powietrza oraz o podejmowanych sposobach walki ze smogiem w aglomeracji katowickiej pisze w swoim felietonie Mateusz Babak. Natomiast o działaniach związanych z walką o czyste powietrze w Krakowie można przeczytać w tekście Marka Gancarczyka „Kraków walczy o czyste powietrze i kupuje autobusy elektryczne". Już w połowie 2017 roku na ulice tego miasta wyjedzie dwadzieścia nowych autobusów elektrycznych. W sumie mieszkańców stolicy Małopolski będzie wtedy wozić dwadzieścia sześć autobusów napędzanych energią elektryczną. Kraków był też pierwszym miastem w kraju, w którym uruchomiono regularną linię komunikacji miejskiej obsługiwaną wyłącznie autobusami elektrycznymi. Rozwiązanie to sprawdziło się na tyle, że jeszcze w lutym bieżącego roku władze miasta oraz przewoźnik zadeklarowali udział w rządowym projekcie e-Bus, który zakłada dofinansowywanie zakupu miejskich autobusów elektrycznych. W ramach tego programu do Krakowa ma trafi ć kolejnych sto tego typu pojazdów. Oprócz autobusów elektrycznych krakowski przewoźnik eksploatuje również pojazdy o napędzie hybrydowym. „Czy ceny biletów powinny rosnąć?" - takie dość przewrotne pytanie w czasie, gdy w wielu miejscach szeroko dyskutowany jest pomysł wprowadzenia bezpłatnej komunikacji miejskiej, zadaje w swoim eseju profesor Wojciech Bąkowski. Jak zaznacza uczony, funkcja ceny taryfowej ma zapewnić zadowalający przychód ze sprzedanych biletów. I mimo że w ostatnich latach nastąpił znaczący wzrost kosztów eksploatacyjnych, a w dominującej liczbie miast nastąpił spadek przewożonych pasażerów, pojawia się podstawowe pytanie - co należy robić, aby ewolucyjnie zahamować wielkość przyrostu kwoty dopłat, nie ograniczając podaży usług przewozowych? Odpowiedzią, według autora, jest budowa nowoczesnego systemu komunikacji publicznej, z inwestycjami w infrastrukturę, technologie IT oraz tabor. Tylko takie działania, w długofalowej perspektywie,
mogą przynieść oczekiwany rezultat. Ale one wymagają nakładów fi nansowych. Pozostając przy temacie cen biletów komunikacji miejskiej, należy wspomnieć o artykule „Zawiercie - zmiany dla seniorów", autorstwa Jacka Madei. Od 1 stycznia 2017 roku, decyzją Rady Miejskiej w Zawierciu, przestała obowiązywać ulga, polegająca na bezpłatnych przejazdach komunikacją miejską dla pasażerów między 70. a 75. rokiem życia oraz pasażerów z mniejszym stopniem niepełnosprawności. W zamian wprowadzono bilet roczny lub półroczny w bardzo preferencyjnych cenach - 120 zł i 70 zł. Wprowadzenie odpłatności dla wspomnianej grupy mieszkańców wywołało duży sprzeciw. Władze Zawiercia zapowiadają, że do tego problemu wrócą w połowie roku i nie wykluczają, że być może przywrócone zostaną przejazdy bezpłatne dla tej grupy pasażerów. Radosław Fellner w artykule „Fałszowanie biletów. Przyczynek do dyskusji" przenalizował dane dotyczące tego procederu udostępnione przez organizatorów komunikacji wybranych największych miast Polski. Jak zaznacza autor, do tej pory problematyka fałszowania i zabezpieczania biletów nie była podejmowana w polskiej literaturze naukowej, a tekst być może będzie stanowił przyczynek do szerszej dyskusji. Kolejne teksty dotyczą szeroko pojętego pojęcia bezpieczeństwa w transporcie i procedur go dotyczących. O sposobach oceny ryzyka operacyjnego w transporcie publicznym pisze dr hab. Katarzyna Chruzik, natomiast dr Piotr Uchroński analizuje rolę czynnika ludzkiego jako integralnej części systemu bezpieczeństwa lotniska. Do tej tematyki nawiązuje również w wywiadzie udzielonym „Komunikacji Publicznej" Eugeniusz Piechoczek. Jak mówi, dziś w portach otniczych obowiązują bardzo sformalizowane zasady dotyczące bezpieczeństwa i inne gałęzie transportu mogą skorzystać z ich doświadczeń. Wracamy także do tematu dobrego dizajnu i projektów grafi cznych używanych w transporcie publicznym. O zasadach obowiązujących w takich projektach pisze dr hab. Dawid Korzekwa w artykule „Piktogramy, a nie słowa". Oddajemy w Państwa ręce ten numer „Komunikacji Publicznej" z nadzieją, że będzie inspirującą lekturą.

Artykuly

Darmowa komunikacja a smog

Autor: Mateusz Babak, strony: 4

W konurbacji katowickiej udział transportu drogowego w powstawaniu smogu szacowany jest tylko na kilkanaście procent. Zarówno przedstawiciele KZK GOP i Kolei Śląskich, jak i niektórzy samorządowcy akcentowali, że działań anty smogowych wymaga przede wszystkim sfera komunalno bytowa i ze tam powinny być kierowane nakłady finansowe.


Multimodalność naszą przyszłością

Autor: Anna Koteras, strony: 8-10

Z Eugeniuszem Piechoczkiem, pracownikiem Katedry Technologii Lotniczych Politechniki Śląskiej, rozmawia Anna Koteras.


Czy ceny biletów powinny rosnąć?

Autor: Wojciech Bąkowski, strony: 11-13

Ceny produktów spełniają po stronie podaży i popytu wiele funkcji. Dla dostawców usług istotnymi funkcjami ceny są jej dochodowość i informacja. Natomiast po stronie popytowej ważna jest informacyjna funkcja ceny. Przedsiębiorcy dążą do ustalenia takiej ceny produktu, która w konkurencyjnym otoczeniu zostanie zaakceptowana przez odbiorców, co pozwala uzyskać zadowalający zysk. W przypadku miejskiej komunikacji publicznej dochodowa funkcja ceny taryfowej ma zapewnić zadowalający przychód ze sprzedanych biletów.


Fałszowanie biletów komunikacji miejskiej

Autor: Radosław Fellner, strony: 14-21

Artykuł przedstawia analizę metod zabezpieczeń biletów komunikacji miejskiej oraz procedur związanych z ujawnianiem fałszerstw. Jak wykazano, do najczęściej występujących metod zabezpieczania biletów należy zaliczyć: zabarwianie papieru, rozety, paski holograficzne, mikrodruk i numery seryjne. Oprócz analizy literatury naukowej, w wykorzystano metodę badania ankietowego – kwestionariusze wysłano do jednostek („zarządów transportu” i przedsiębiorstw) mających siedzibę w 11 największych miastach Polski. Okazuje się, że przypadków fałszowania zarówno biletów, jak i podrabiania dokumentów uprawniających do zniżek jest niewiele, a procedury postępowania po ujawnieniu przypadku oszustwa prezentują się podobnie. Co ciekawe, analiza regulaminów przewozu pasażerów i bagaży wykazała, że nie wszystkie zarządy transportu i przedsiębiorstwa komunikacyjne posiadają definicję „biletu”.


Ocena ryzyka operacyjnego w transporcie publicznym

Autor: Katarzyna Chruzik, strony: 22-28

Wymagania stawiane obecnie operatorom transportu zbiorowego na świecie nie ograniczają się już tylko do zapewnienia wysokiej jakości usług. Coraz częściej wiodącym kryterium funkcjonowania fi rm transportowych staje się bezpieczeństwo przewozu. Wynika to nie tylko z wymagań stawianych przez jednostki samorządowe zawiadujące transportem, ale również z coraz wyższej świadomości społecznej, która po zamachach terrorystycznych stawia bezpieczeństwo na pierwszym miejscu.


Czynnik ludzki - integralna część systemu bezpieczeństwa lotniska

Autor: Piotr Uchroński, strony: 29-34

Czynnik ludzki od zawsze istniał podczas pracy człowieka. Nie zawsze był on jednak identyfikowany i definiowany. Towarzyszył pracy ludzi w sposób anonimowy, a brak świadomości jego istnienia powodował, że znacznie utrudniony był proces uczenia się pracowników na już popełnionych błędach. Skutkiem tego była oczywiście duża powtarzalność tych samych lub podobnych błędów, wynikających z jednej, wówczas nienazwanej przyczyny. Najwcześniej zjawisko związane z wpływem pewnych zachowań ludzkich na jakość pracy zauważone zostało w obszarze BHP. Wtedy też została podjęta jedna z wielu prób zdefiniowania tegoż zjawiska.


W podróży: terror słuchawek czy spokój z książką?

Autor: Krzysztof Łęcki, strony: 35

Ja sam, zatopiony w lekturze, prawie że nie zauważyłem kiedyś jadących ze mną kiboli. Niekiedy spokój, jaki daje książka, sięga aż po granicę śmierci. Pewien markiz wieziony na szafot w czasach Wielkiej Rewolucji Francuskiej prawie do końca czytał książkę, a kiedy dalej już czytać się nie dało, zagiął kartkę, tak jakby miał do lektury niebawem wrócić...


Rozwój zaplecza technicznego a jego ekonomiczna efektywność na przykładzie Przewozów Regionalnych Sp. z o.o. Oddziału Zachodniopomorskiego w Szczecinie

Autor: Arkadiusz Drewnowski, Tomasz Kwarciński, Piotr Siedlecki, strony: 36-42

Rozwój konkurencyjnego rynku przewozowego w pasażerskim transporcie kolejowym powoduje presję na poszczególnych przewoźników w zakresie optymalizacji kosztów funkcjonowania, również w odniesieniu do zaplecza technicznego własnego taboru przewozowego. Można przy tym wyróżnić dwie przeciwstawne tendencje: rozwój lub ograniczanie własnego zaplecza1. W przypadku zarówno rozwoju, jak i ograniczania zaplecza, kluczem dla wszystkich działań powinien być zawsze rachunek efektywności ekonomicznej, w którym porównamy całościowe korzyści i koszty (wydatki) związane z tym działaniem.


Pasażerowie (czasem) wracają. I to dzisiaj jest "trendy"

Autor: Michał Wroński, strony: 43

W dyskusji o poprawie oferty nie uciekniemy od tematu pieniędzy, integracji transportu oraz jego uprzywilejowania w ruchu miejskim. Podobnie jak od udziału w tej dyskusji nie uciekną przedstawiciele samorządów. Jeśli chcemy, by autobusy jeździły częściej niż jeden czy dwa razy na godzinę, to trzeba będzie za to więcej zapłacić.


Rozkład jazdy a kalendarz

Autor: Łukasz Kosobucki, strony: 44-49

Problem dopasowania odpowiedniego typu dnia w rozkładzie jazdy do daty kalendarzowej to skomplikowanie zagadnienie, które wymaga nie tylko zdefiniowania samej systematyki doboru, ale także dokonywania ręcznego wyboru dla przypadków, które wyłamują się z ogólnych reguł. Determinantą wprowadzania poszczególnych typów dni w rozkładach jazdy jest rozkład czasowy i przestrzenny potrzeb transportowych. Inna oferta przewozowa obowiązuje w okresach zwiększonego popytu, na przykład w roku szkolnym, a inna w pozostałych dniach, na przykład w czasie wakacji. Taka gradacja obejmuje nie tylko całe okresy, ale również pojedyncze dni. Klasycznym przykładem jest różnica pomiędzy dniami roboczymi oraz wolnymi. Trzeba jednak pamiętać, że należy wziąć pod uwagę również inne dni specjalne, na przykład Wigilię, kiedy w godzinach wieczornych występuje mniejsze zapotrzebowanie na przewozy i poszczególne linie kończą funkcjonowanie wcześniej.


Piktogramy, a nie słowa

Autor: Dawid Korzekwa, strony: 50-53

Transport publiczny w nowoczesnych ośrodkach miejskich ma strategiczne znaczenie. Wielkie nagromadzenie samochodów, kurcząca się liczba miejsc parkingowych, płatne strefy parkowania, a także coraz większa świadomość ekologiczna mieszkańców – te i inne czynniki powodują, że mieszkańcy miast częściej niż kiedyś wybierają autobusy, tramwaje czy metro zamiast swojego samochodu. W takich realiach duże znaczenie ma jakość publicznej komunikacji. Jakość owa ma różne aspekty. Najważniejszym jest niewątpliwie niezawodność i szybkość dotarcia z punktu A do punktu B. Ale o jakości transportu publicznego świadczy także jego dostępność w znaczeniu zrozumiałości zasad funkcjonowania. To ona sprawia, że pasażerowie, nawet niedoświadczeni, potrafi ą skutecznie skorzystać z usług komunikacji, nie odczuwając niepewności i dyskomfortu. Komunikowanie owych zasad rządzących transportem publicznym pasażerom odbywa się najskuteczniej przez piktogramy i to właśnie im poświęcony jest niniejszy tekst.


Kraków walczy o czyste powietrze i kupuje autobusy elektryczne

Autor: Marek Gancarczyk, strony: 54-56

W połowie 2017 roku na krakowskie ulice wyjedzie dwadzieścia nowych autobusów elektrycznych. W sumie mieszkańców stolicy Małopolski będzie wtedy wozić już dwadzieścia sześć autobusów napędzanych energią elektryczną. A to nie koniec zakupów Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego SA w Krakowie, które w ramach rządowego programu e-Bus planuje zamówienie kolejnych stu elektrycznych autobusów.


Zawiercie - zmiany dla seniorów

Autor: Jacek Madeja, strony: 57-59

Wraz z początkiem tego roku pasażerowie Zakładu Komunikacji Miejskiej w Zawierciu w wieku pomiędzy 70. a 75. rokiem życia stracili możliwość bezpłatnego podróżowania. Zmiana ta spotkała się z dużym sprzeciwem, więc gmina Zawiercie nie wyklucza, że przywróci bezpłatne przejazdy dla tej grupy seniorów.


Z Katowic na cztery kontynenty

Autor: Piotr Adamczyk, strony: 60-66

Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice w Pyrzowicach (Katowice Airport), zarządzany przez Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA, to jedno z największych lotnisk użytku publicznego w Polsce, które od lat jest liderem wśród polskich portów regionalnych w segmencie przewozów czarterowych i cargo.



Pozostałe wydania

3/2017

3/2017

2/2017

2/2017

4/2016

4/2016

KZK GOP Wszystkie prawa zastrzeżone © 2017 r.